تریبون نماز جمعه؛ صدای مسائل واقعی فریدونکنار یا بازتاب موضوعات کلی؟«مروارید سبز شالیزار، جهیزیهی دخترانِ مهتاب»نماز جمعه در کنار مردم یا در حلقه مدیران؟شورای فرهنگ عمومی فریدونکنار؛ جلسهای برای ثبت عکس یا قرارگاهی برای حل مسائل فرهنگی؟درخشش «حاج حسین» در گستره ملی؛ از استقبال ویژه آستان قدس رضوی تا نهادهای کلان کشوری در نمایشگاه مجازی کتاب تهراناز قاب دیدارها تا میز پاسخگویی؛ مردم از نماز جمعه «گزارش نتیجه» میخواهندبحران در دل وفور نعمتشورای فرهنگ عمومی فریدونکنار؛ جلسات بسیار، دستاوردهای نامشهود
پایگاه خبری دیار بصیر به مناسبت ۱۳ آبان، روز ملی مبارزه با استکبار جهانی، اینفوگرافی «انقلاب دوم» را با محوریت اقدامات مهم پس ۱۳ آبان منتشر میکند.
نفرات برتر مسابقات تکواندو آزاد خردسالان قهرمانی مازندران، پس از یک روز رقابت در فریدونکنار مشخص شدند.
دریای خزر یکی از بزرگترین دریاچهها در جهان است که در حوزه جغرافیایی کشورهای روسیه، ایران، ترکمنستان، قزاقستان و آذربایجان قرار دارد. این دریاچه طولانی حدود ۱۲۰۰ کیلومتر است و در شمال ایران و جنوب روسیه قرار دارد. در طول تاریخ، مناطق حاشیه دریای خزر برای تجارت و تبادلات اقتصادی بسیار مهم بودهاند و به تدریج شهرهای پرجمعیتی در این مناطق تشکیل شده است.
پنجم مرداد، روز نماز جمعه، تنها فرصتی برای سخن گفتن از فضیلت این فریضه عبادی ـ سیاسی نیست؛ این روز باید فرصتی برای سنجش عملکرد نهادی باشد که در رأس بسیاری از تصمیمگیریهای فرهنگی شهرستان قرار دارد.
یکی از مهمترین مسئولیتهای امام جمعه در هر شهرستان، ریاست شورای فرهنگ عمومی است؛ شورایی که قرار نیست تشریفاتی، مناسبتی یا صرفاً محل گردهمایی مدیران باشد. فلسفه تشکیل این شورا، شناخت مسائل فرهنگی، بررسی آسیبها، ایجاد هماهنگی میان دستگاهها، تصویب راهکارهای اجرایی و پیگیری نتایج است.
بر اساس آییننامه شورای فرهنگ عمومی، این نهاد وظیفه دارد وضعیت فرهنگی جامعه را شناسایی کند، برای اصلاح و ارتقای فرهنگ عمومی برنامهریزی داشته باشد و بر اجرای مصوبات فرهنگی نظارت و پیگیری کند. ساختار رسمی شورای فرهنگ عمومی کشور نیز بخشهایی مستقل برای انتشار «مصوبات» و «گزارش عملکرد» در نظر گرفته است؛ موضوعی که نشان میدهد جلسه بدون مصوبه و مصوبه بدون گزارش اجرا، نمیتواند پایان کار شورا باشد.
اما پرسش مردم فریدونکنار این است:
شورای فرهنگ عمومی شهرستان در یک سال گذشته دقیقاً چه مسئلهای را شناسایی، چه راهکاری را تصویب و چه نتیجهای را برای مردم ایجاد کرده است؟
آیا فهرستی از اولویتهای فرهنگی شهرستان تدوین شده است؟
آیا گزارشی از وضعیت آسیبهای اجتماعی، کاهش سرمایه اجتماعی، شکاف میان نسلها، مشکلات خانوادهها، مسائل نوجوانان، ناهنجاریهای شهری، ضعف نشاط اجتماعی، وضعیت فرهنگ مطالعه، هنر، رسانه و مشارکت جوانان تهیه شده است؟
آیا برای هر مسئله، دستگاه مسئول، زمان اجرا، بودجه، شاخص ارزیابی و نحوه گزارشدهی تعیین شده است؟
پاسخ این پرسشها نباید در پوشههای اداری، صورتجلسات محرمانه یا بایگانی دبیرخانه باقی بماند. شورای فرهنگ عمومی با زندگی روزمره مردم سروکار دارد و طبیعی است که افکار عمومی نیز باید بداند در این شورا چه تصمیمهایی گرفته میشود.
کانال رسمی نهاد امامت جمعه فریدونکنار، خود را رسانهای برای ارائه گزارش دیدارها، رویکردها، رویدادها، خطبهها، سخنرانیها و رسیدگی به امور مردمی معرفی کرده است. این کانال هزاران عکس و صدها ویدئو در آرشیو خود دارد؛ بنابراین انتظار انتشار گزارش منظم از مهمترین نهاد فرهنگی شهرستان، انتظاری غیرمنطقی یا خارج از توان رسانهای دفتر امام جمعه نیست.
با این حال، در بخش عمومی و قابل مشاهده کانال، گزارش منظم و قابل ارزیابی از مصوبات شورای فرهنگ عمومی، میزان اجرای آنها، دستگاههای مسئول و نتایج حاصلشده به چشم نمیخورد. این سخن به معنای انکار تمام فعالیتهای انجامشده نیست؛ ممکن است جلسات یا اقداماتی صورت گرفته باشد که گزارش آنها منتشر نشده است. مسئله دقیقاً همینجاست: چرا مردم نباید از نتیجه تصمیمات فرهنگی شهرستان مطلع باشند؟
انتقاد از این وضعیت، نه تازه است و نه خارج از ادبیات خود امام جمعه فریدونکنار.
در تیرماه ۱۴۰۰، حجتالاسلام حسین تقیپور در جلسه شورای فرهنگ عمومی، نحوه برگزاری جلسات شورا را نامطلوب دانسته و تأکید کرده بود که این جلسات محل گزارشدهی مدیران نیست؛ بلکه باید معضلات فرهنگی بررسی شود، راهکار ارائه گردد و گزارشها به مصوبهای برای رفع مشکل فرهنگی منتهی شود. او همچنین از غیبت برخی مسئولان انتقاد کرده و گفته بود بسیاری از دستگاهها در زمینه مسائل فرهنگی مسئولیت دارند.
این سخنان، معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد امروز شورا در اختیار مردم قرار میدهد.
اگر جلسه شورای فرهنگ عمومی نباید به گزارشدهی معمول مدیران محدود شود، اکنون باید پرسید خروجی جلسات سالهای اخیر چه بوده است؟
اگر هر بحث باید به مصوبهای برای رفع یک معضل فرهنگی منتهی شود، فهرست این مصوبات کجاست؟
اگر دستگاههای مختلف در قبال فرهنگ مسئولاند، کدام دستگاه بهدلیل اجرا نکردن مصوبات مورد بازخواست قرار گرفته است؟
اگر غیبت مدیران در جلسات شورا قابل قبول نیست، آیا اسامی دستگاههای غایب یا کمکار اعلام شده است؟
اگر مصوبهای اجرا نشده، رئیس شورا چه اقدامی برای پیگیری آن انجام داده است؟
فرهنگ عمومی با چند مراسم مناسبتی، نصب بنر، برگزاری همایش، تجلیل از چند نفر یا انتشار پیام تبریک و تسلیت اصلاح نمیشود. این برنامهها ممکن است بخشی از فعالیت فرهنگی باشند، اما جای سیاستگذاری، آسیبشناسی و اقدام هدفمند را نمیگیرند.
برای مثال، اگر مسئله نوجوانان و جوانان یکی از دغدغههای فرهنگی شهرستان است، باید روشن شود شورای فرهنگ عمومی برای آنان چه برنامهای تصویب کرده است. چند نوجوان و جوان در فرآیند تصمیمسازی حضور داشتهاند؟ چه امکاناتی برای فعالیت هنری، فرهنگی، ورزشی و اجتماعی آنان فراهم شده است؟ چه اقدامی برای گفتوگو با نسلی انجام شده که زبان، دغدغهها و شیوه ارتباطی متفاوتی دارد؟
اگر آسیبهای اجتماعی موضوع نگرانی مسئولان است، باید پرسید آیا اطلس آسیبهای اجتماعی فریدونکنار تهیه شده است؟ آیا محلات پرآسیب شناسایی شدهاند؟ آیا دستگاههای فرهنگی، آموزشی، حمایتی، انتظامی و رسانهای بر مبنای یک برنامه مشترک فعالیت میکنند؟ آیا نتیجه اقدامات اندازهگیری شده است؟
اگر خانواده، حجاب، عفاف، ازدواج، طلاق، اعتیاد، فضای مجازی و کاهش مشارکت اجتماعی از مسائل مهم فرهنگی هستند، شورا برای هرکدام چه برنامه عملیاتی، چه بودجه و چه شاخصی تعیین کرده است؟
مشکل اصلی بسیاری از شوراهای اداری این است که «برگزاری جلسه» را با «انجام وظیفه» اشتباه میگیرند. جلسه وسیله است، نه نتیجه. مصوبه نیز تا زمانی که اجرا و ارزیابی نشود، چیزی جز چند سطر در صورتجلسه نیست.
حتی دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور در خرداد ۱۴۰۵ تأکید کرده است که این شورا باید مانند یک «قرارگاه فرهنگی» عمل کند و موضوعات با کمک کمیتههای تخصصی، دانشگاهیان، پژوهشگران و صاحبنظران بررسی شود. این نگاه نشان میدهد شورای فرهنگ عمومی نباید محفلی محدود به مدیران اداری باشد؛ بلکه باید از دانش متخصصان و تجربه فعالان واقعی جامعه بهره بگیرد.
در فریدونکنار نیز هنرمندان، خبرنگاران، معلمان، مشاوران، روانشناسان، پژوهشگران، ورزشکاران، فعالان اجتماعی، بانوان و جوانان بسیاری زندگی میکنند که میتوانند در شناخت مسائل و تدوین راهکارها مؤثر باشند.
سؤال این است که چه میزان از این ظرفیتها در شورای فرهنگ عمومی شهرستان دیده شده است؟
آیا تصمیمهای فرهنگی تنها در جمع مدیران گرفته میشود یا صاحبان تجربه و افراد درگیر با مسائل واقعی شهر نیز فرصت اظهارنظر دارند؟
آیا رسانهها فقط برای پوشش تصویری جلسات دعوت میشوند یا حق دارند درباره نتیجه مصوبات پرسش کنند؟
آیا منتقدان فرهنگی بهعنوان فرصت دیده میشوند یا حضورشان برای مدیران ناخوشایند است؟
شورایی که نقد نشنود، مسئله را درست نمیشناسد؛ شورایی که متخصصان را کنار بگذارد، راهکار دقیق تولید نمیکند؛ و شورایی که گزارش عملکرد منتشر نکند، نمیتواند اعتماد عمومی به دست آورد.
امام جمعه، بهعنوان رئیس شورای فرهنگ عمومی، بیش از هر مقام دیگری میتواند این وضعیت را تغییر دهد. نخستین گام نیز بسیار ساده است: انتشار یک گزارش شفاف از عملکرد یکساله شورا.
در این گزارش باید اعلام شود:
در یک سال گذشته چند جلسه تشکیل شده است؟
مهمترین مسائل مطرحشده چه بودهاند؟
چه مصوباتی به تصویب رسیده است؟
مسئول اجرای هر مصوبه کدام دستگاه بوده است؟
برای اجرای هر مصوبه چه زمانی تعیین شده است؟
چند مصوبه اجرا شده، چند مصوبه نیمهتمام و چند مصوبه متوقف مانده است؟
دلیل اجرا نشدن مصوبات چه بوده است؟
چه میزان اعتبار برای برنامههای فرهنگی هزینه شده و نتیجه آن چه بوده است؟
برای سال آینده چه اولویتهایی تعیین شده است؟
انتشار چنین گزارشی نهتنها به جایگاه امام جمعه و شورای فرهنگ عمومی آسیب نمیزند، بلکه نشاندهنده اعتمادبهنفس، مسئولیتپذیری و احترام به مردم است.
اگر شورا عملکرد موفقی داشته است، مردم حق دارند از این موفقیتها مطلع شوند. اگر کاستی وجود دارد، پذیرفتن آن مقدمه اصلاح است. اما سکوت، کلیگویی و بسنده کردن به تصاویر جلسات، نه موفقیتها را اثبات میکند و نه پرسشهای عمومی را پاسخ میدهد.
پاسداشت روز نماز جمعه، فقط در بیان جایگاه خطیب جمعه خلاصه نمیشود. امام جمعه رئیس نهادی است که باید برای فرهنگ شهرستان جهت تعیین کند، دستگاهها را هماهنگ سازد، مدیران کمکار را مورد پرسش قرار دهد و نتیجه اقدامات را به مردم گزارش کند.
امروز انتظار از شورای فرهنگ عمومی فریدونکنار روشن است:
از جلسهمحوری عبور کند؛
بهجای توصیههای کلی، برنامه عملیاتی ارائه دهد؛
بهجای طرح موضوعات تکراری، ریشه مسائل را بررسی کند؛
بهجای محدود شدن به مدیران، صدای متخصصان، جوانان و فعالان فرهنگی را بشنود؛
و بهجای انتشار صرف تصاویر، مصوبات و نتایج را شفاف اعلام کند.
پنجم مرداد باید روز طرح یک پرسش جدی باشد:
شورای فرهنگ عمومی فریدونکنار، در برابر مسائل فرهنگی این شهرستان دقیقاً چه کرده و نتیجه قابل مشاهده آن در زندگی مردم کجاست؟
این پرسش نه تخریب نماز جمعه است و نه بیاحترامی به امام جمعه؛ بلکه مطالبهای در راستای همان معیاری است که رئیس شورا سالها پیش بیان کرده بود: جلسه فرهنگی باید معضل را بشناسد، راهکار ارائه دهد و به مصوبهای برای رفع آن منتهی شود.
اکنون زمان آن رسیده است که نتیجه اجرای این معیار به مردم گزارش شود.
